A nosa morte como pobo ten un nome, e ese nome non é outro que colonialismo. Un colonialismo interno, si, sofisticado, sen exércitos uniformados na Praza do Obradoiro, pero non por iso menos letal. Unha morte lenta, si, administrada en doses de BOE e telexornal, pero quizais por iso mesmo máis efectiva.
Por Dani Seixo | 5/07/2025
«Ellos vienen a quitarnos de nuevo las fábricas del pueblo, los centrales del pueblo; nosotros combatimos por defender nuestras fábricas, nuestros centrales, nuestras minas. Ellos vienen a quitarles a nuestros hijos, a nuestras muchachas campesinas las escuelas que la Revolución les ha abierto en todas partes; nosotros defendemos las escuelas de la niñez, y del campesinado.
Ellos vienen a quitarles al hombre y la mujer negros la dignidad que la Revolución les ha devuelto; nosotros luchamos por mantener a todo el pueblo esa dignidad suprema de la persona humana. Ellos vienen a quitarles a los obreros sus nuevos empleos; nosotros combatimos por una Cuba Liberada con empleo para cada hombre y mujer trabajadores. Ellos vienen a destruir la patria y nosotros defendemos la Patria».
Fidel Castro
«A miña patria natural é Galiza. Ámoa fervorosamente. Xamais a traizoaría, aínda que se me concederan séculos para vivir. Adóroa alén da miña morte. Se entende o tribunal que por este amor entrañábel debe serme aplicada a pena de morte, recibireina como un sacrificio máis por ela.»
Alexandre Bóveda
Eu contemplei a faciana do colonialismo. Non o lin nun manual de tapas duras nunha biblioteca universitaria, nin o escoitei nunha conferencia con aire acondicionado, ateigada coas mesmas caras de sempre. Puiden velo nos ollos dun vello mariñeiro en Fisterra, mirando un mar que xa non era seu, transfigurado pola explotación capitalista, sementado de muíños de vento alleos que só nos prometen unha miseria que nin sequera será nosa. Vino no silencio sepulcral dunha aldea do interior, onde as casas pechadas agardan por xente que nunca volverá, mentres o eucalipto, ese cancro verde da metrópole, devora a terra, a memoria e o porvir dos nosos entroidos. E escoiteino na fala dunha nena nun patio de colexio de Vigo, pedindo perdón por usar unha palabra da súa propia lingua, coma se cometer un acto de existencia fose un sacrilexio, e non un acto de supervivencia.
Isto non é unha teoría máis que xorde dalgunha facultade. É unha ferida aberta. Unha realidade. E eles, os sipaios de despacho e os seus serventes de pluma e teclado, veñen a dicirnos que non, que a nosa dor é unha mera confusión conceptual. Que nas nosas análises separamos mal unha etérea “opresión nacional” -que eles admiten como quen admite que chove- da súa manifestación material, o “fenómeno” colonial que eles negan con pánico. Isto é unha burla cruel. Unha castración intelectual que se suma a séculos de doma contra un pobo que sempre soubo actualizar as súas formas de resistencia. É como dicirlle a un home que ten a cabeza esmagada polas armas das forzas represivas que non confunda a “morte” co “golpe”. A nosa morte como pobo ten un nome, e ese nome non é outro que colonialismo. Un colonialismo interno, si, sofisticado, sen exércitos uniformados na Praza do Obradoiro, pero non por iso menos letal. Unha morte lenta, si, administrada en doses de BOE e telexornal, pero quizais por iso mesmo máis efectiva. Un etnocidio por goteo, como o sapo que morre na pota sen decatarse de que a auga ferve.
A academia españolista, nesa súa teima de negar as relacións coloniais internas, tenta refuxiarse en tipoloxías ríxidas, sacadas de manuais que cheiran a naftalina. “A explotación colonial”, aseguran, “é por vía directa, extraeconómica”. Unha sandez mecanicista que ignora a evolución do propio imperialismo. Pretender que o colonialismo só existe na súa forma decimonónica é un anacronismo insustentable. O capital aprendeu a ser máis sutil. A coerción “extraeconómica” non desapareceu; simplemente, aprendeu a disfrazarse e a combinarse con mecanismos de mercado oportunamente dirixidos. A autonomía formal, a integración nun mercado común ou a existencia dun salario non anulan a relación colonial; son, de feito, as ferramentas a través das cales se exerce hoxe. A coerción segue a ser «directa» cando o Estado impón un trazado de infraestruturas que beneficia unicamente á metrópole, cando lexisla para desmantelar os nosos sectores produtivos sen achegar alternativas, ou cando usa o seu aparello educativo e mediático para a asimilación cultural e a aniquilación da posibilidade mesma da transmisión da nosa visión do mundo. A explotación xa non require sempre do látigo do capataz; abonda co Boletín Oficial del Estado e a ameaza sempre latente da ocupación directa.
O noso colonialismo é o do espolio enerxético, onde os nosos ríos e montes xeran unha plusvalía eléctrica que non reverte no país, senón que alimenta a industria da metrópole e deixa ás escuras a nosa posibilidade de construción industrial. É o da sangría demográfica, a exportación forzada da nosa forza de traballo, que volta emigrar como antes emigraron os seus pais e avós. É o da morte da nosa banca, coas caixas de aforro galegas cativas e desarmadas ante a oligarquía financeira española. E latexa, especialmente, na agonía da nosa lingua. Non é de estrañar que moitos destes ratos de biblioteca, que aplican un marxismo mecanicista e descafeinado, non lesen xamais a Cabral ou a Fanon na nosa lingua. Para eles, a revolución tamén se pensa en castelán. Isto non é unha colección de agravios; é a armazón dunha estrutura colonial de asimilación.
E neste preciso momento, cando a lóxica os abandona, xogan a carta emocional, a máis sucia de todas. Ensínannos as imaxes de Gaza, a dor dun pobo irmán masacrado, e úsana como escudo: “Como ousades compararvos con Palestina?”. Non caemos nesa trampa. Non comparamos niveis de sufrimento, senón que identificamos estruturas de dominación. A dialéctica é a nosa principal arma como desposuídos, e é a vía para a nosa solidariedade, tantas veces amosada dende Galiza con Palestina. A nosa solidariedade coa heroica resistencia palestina é inquebrantable, precisamente porque entendemos que a súa loita e a nosa son frontes distintas da mesma guerra contra o imperialismo, combatendo ao mesmo inimigo en frontes e con tácticas distintas. O colonialismo adopta formas diversas segundo as necesidades da metrópole. En Palestina, asistimos á súa forma máis brutal: o colonialismo de asentamento, o apartheid e o xenocidio. En Galiza, sufrimos un colonialismo de asimilación e espolio económico, cuxo obxectivo non é hoxe o xenocidio, senón o etnocidio: a morte da nosa conciencia nacional. Negar a nosa condición colonial usando a traxedia palestina non é internacionalismo; é unha covardía intelectual que serve aos intereses do noso propio opresor.
Nun último espasmo de desesperación destes analíticos alérxicos á realidade, queren arrastrarnos ao absurdo: “Entón España é unha colonia de EEUU!”. Non, señores. Non se pode ser tan simple, nin sequera na derrota dialéctica. Hai que ler a Lenin. O mundo é unha cadea imperialista con elos de distinto grosor. O Estado español ocupa un lugar preciso nesta cadea: o do eslavón sub-imperialista. Por unha banda, é unha potencia dependente, subordinada estratéxica e militarmente ao imperialismo hexemónico norteamericano —as bases aí seguen, por moito que diga Sánchez— e economicamente ao eixe franco-alemán da UE. Pero, por outra banda, exerce a súa propia e feroz dominación imperialista sobre as súas colonias internas: Galiza, Euskal Herria, Catalunya, Andalucía, Canarias… e proxecta a súa influencia neocolonial sobre áreas como América Latina ou o Magreb, onde o Sáhara Occidental supón a cara máis visible da súa capacidade de traizón e da súa irrelevancia. A burguesía española participa activamente no espolio mundial. A galega non. O noso pobo traballador é o refén último de toda esa cadea. Somos o elo que só recibe a explotación.
E todo isto ocorre mentres o mundo vello racha. A pax americana esvaece. O sur global érguese e a multipolaridade, simbolizada nos BRICS, abre unha fenda na historia, avanzando en Palestina, Ucraína, Níxer ou Iemen. Para nós, isto non é xeopolítica de salón; é unha realidade palpable, tinguida do sangue heroico de tantos irmáns en resistencia. É osíxeno. A crise do centro imperialista agudiza as contradicións nos seus eslavóns subalternos. Un Estado español en crise, máis dependente e máis agresivo, verase forzado a intensificar a explotación das súas colonias internas para manter a súa posición. Isto agudizará a nosa opresión, pero tamén creará as condicións obxectivas para unha resposta máis contundente. A historia demostra que os imperios, cando caen, rompen polos seus elos máis febles. A nosa loita de liberación nacional non é un soño romántico de bardos; é unha posibilidade material na nova correlación de forzas mundial. A loita de clases, hoxe e aquí, adopta a forma de loita pola soberanía.
Entón, que facer? De que serve esta autopsia se non é para atopar o xeito de resucitar no fin da longa noite de pedra do imperialismo? A praxe esíxenos, como pedía Castelao, non ser alleos nin advenedizos na nosa propia terra. A tarefa é unha creación heroica, non un calco de experiencias alleas, nin unha receita nun vello libro directamente aplicable sobre unha realidade cambiante.
Primeiro, a batalla ideolóxica. Temos que facer desta análise carne do noso pobo. Que cada galego e galega sinta a palabra “colonia” non como un insulto nin unha esaxeración, senón como un diagnóstico exacto, froito de aplicar as nosas ferramentas teóricas ao chan que pisamos. Hai que derrubar a superestrutura mental imposta, a arañeira de complexos e derrotismo que a metrópole teceu sobre nós durante séculos. É unha guerra de posicións que se libra nas aulas, nas fábricas, nos medios, nas conversas de bar e nas gradas dos nosos campos deportivos.
Segundo, a ferramenta. Sen organización, a rabia popular disólvese como fume. Precisamos a vangarda consciente, o partido disciplinado e formado que non tema a palabra “revolución”; que entenda o parlamento non como un fin, senón como unha trincheira máis dende a que difundir a palabra revolucionaria, e non como un espazo ao que adaptarse. Unha vangarda capaz de unir a loita pola lingua, pola terra e polo pan nunha única estratexia de poder, que entenda a dialéctica entre o movemento de masas e a dirección política.
Terceiro, o poder popular. Tecermos desde abaixo, en cada barrio, en cada aldea, en cada centro de traballo, un bloque histórico de clase que sexa, a curto prazo, unha alternativa real. Unir á clase obreira das cidades, cada vez máis precarizada, co campesiñado que resiste, coa mocidade sen futuro, coa poboación migrante que pisa Galiza coa rabia e a esperanza acumulada contra o capital, e coa intelectualidade comprometida. Construír institucións populares, Centros Sociais e contrapoderes que demostren na práctica que podemos xestionar as nosas vidas sen eles. Que non precisamos pasar por Madrid para construír unha República Popular Galega.
Non hai atallos. A disxuntiva é de ferro: ou o autonomismo, esa morte doce xestionada dende un ministerio de Colonias chamado Xunta, esa lenta rendición a cambio dunha xestión mediocre da nosa propia miseria; ou a ruptura. A ruptura total co Estado que nos nega e co sistema que nos afoga. A independencia non como un capricho identitario, senón como a condición indispensable para poder empezar a construír o socialismo, a única garantía de que a terra e o mar volvan ser nosos.
Que non nos enganen. Non somos unha rexión pobre, somos unha nación empobrecida. Non somos un problema, somos unha solución que eles temen. Na dignidade silenciosa da pedra das nosas casas, na teima do mar que bate contra este fin da terra, na memoria dos que marcharon coa promesa de volver, e non só nos nosos aturuxos e pandeiretas, está o xermolo da nosa vitoria. Agora toca abonalo con conciencia e se for preciso, con pólvora.
Denantes mortos que escravos. A hora é agora.
Se el primero en comentar