Que pasará despois da pandemia do Coronavirus

Por Jose Vieira

O futuro será distinguido, e volver à normalidade de antes da pandemia en curso, parece non só probábel, e máis, tamén cremos non ser desexable.

As razóns serán distinguidas, pois na parte que se refire a ser desexable, ten a ver a posibilidade de se corrixiren os montes de erros cometidos, e a posibilidade de evitar outros, non só novos, como persistir, por exemplo, en aumentar as desigualdades sociais existentes, e que a propia pandemia incrementou.

Regresemos aos ensinamentos da historia, e podemos tomar como exemplo unha novela de Víctor Hugo, escritor francés, que escribiu o célebre  libro de “Os Miserábeis”, cuxo ambiente se sitúa o tempo da gran epidemia (non tanto unha certa pandemia, dato o seu carácter máis localizado), da “cólera-morbus”.

Como podemos extraer desa situación pasada, desde o seu desenvolvemento, emerxeron nada máis nada menos, que un conxunto de movementos revolucionarios, estritamente relacionados coas tomadas de consciencia populares, dos desprotexidos  onde se encontraron os máis  débiles.

Como sabemos, existe larguísima e brillante literatura, sobre estes desencontros, provocados pola ineficiencia, egoísmo autista, das clases que dirixen os destinos das poboacións.

Para nos situarmos un pouco nestes aventares, basta destacar o que o Fondo Monetario Internacional (adiante indicado polas súas siglas FMI), vén advertindo con moita insistencia, éxitos moi traumáticos, que se poden producir, segundo a institución referida, no período pos-coronavírus, que “será unha etapa de grande malestar social”.

E segundo o que pensamos, será unha boa advertencia pois, desde xa, se comezan a reflectir, na economía.

O propio FMI, a través dalgúns estudos, apoiou esa previsión, de entre eses estudos, realzamos especialmente dous.

O primeiro da dobre autoría de Tahsin Saadi-Sedik e Rui Xu, de decembro pasado, que repara no título de “O círculo vicioso”, explica dunha forma moi esclarecedora, como as pandemias levan ao desespero, enormes masas de poboación, non soa nos aspectos económicos como sociopolíticos.

A consecuencia, e permítanos o exemplo, é como se dunha panela de presión, que cando existe exceso de gas, estoura, e o resultando resultará en desorde social.

O segundo estudo, de coautoria de Philip Barrett e de Sophie Chen, chega à unha conclusión idéntica e, se titula “O impacto social das pandemias”.

Ambos os estudos, coinciden nas conclusións, sobre o camiño inevitábel de convulsións sociais emerxentes destas situacións pandemicas. Ambos deixan entrever que é unha cuestión de tempo pois, como enriba referimos, a capacidade de retención das presións non é infinita.

Ambos os estudos, observan e estudan os éxitos, a través dun índice desenvolvido en xullo do ano pasado (2020), polo FMI e, destinado a medir o grao de desestabilización social.

É un estudo bastante completo, dado que foi baseado en sinais de perturbación, estudados e cruzados entre 130 países, partindo de documentación obtida da prensa inglesa desde 1985. O que en termos estatísticos nos de a unha imaxe dunha mostra significativa e, como tal bastante precisa.

Os efectos das pandemias, teñen sido bastante enganadores pois, a curto prazo, teñen un resultado apaciguador na sociedade, onde despunta todo de bo, como sexa a solidariedade e a respectiva cohesión social, movementos da sociedade civil, que están case sempre presentes, tras calquera catástrofe.

Cabe aquí chamar a atención que, neste momento, debían actuar os gobernos, con todas os seus medios, se son verdadeiramente interesados en responder positivamente as necesidades dos seus cidadáns e, se o non fan perden, pois, unha oportunidade de ouro, ao non cumpriren os debidos cometidos.

Infelizmente, o que temos vindo a verificar, é a ineficiencia e falta de nitidez estratéxica das institucións, que pasan olimpicamente dos cidadáns e, só se deteñen, a compracer aos grandes conglomerados económicos. Están manifestamente do lado dos poderosos.

Volvendo a epidemia de “cólera-morbo”, que deu orixe ao escrito (Os Miserábeis) de Víctor Hugo, esta orixinou a insurrección de 1832, xa no momento en que a epidemia se encontraba na derivada negativa da curva indicativa da cólera (zona descendente da gráfica).

Diremos que na altura a situación política en Francia non era nada estábel, era máis ben explosiva, xa que contou con de as revoltas durante ese período, a de os traballadores das sedas de Lión e, a revolta dos Republicanos de París, así a inestabilidade imperaba e, no diagnostico social a constante na época.

Vexamos agora, unha situación de máis proximidade, ou sexa, a crise provocada pola gripe española, de 1918, e na súa segunda retoma (“ola”), como hoxe denominamos estes rexurdimentos epidémicos, foron marcados pola revolución Rusa e a caída do réxime imperial na Alemaña.

Houben, no entanto, a tal calma de curto prazo o sexa o período inicial da década de 1920 que, no entanto, foi sol de pouca duración pois, logo se comezou a fermentar o ascenso de réximes fascistas totalitarios en Italia e na Alemaña e, ao mesmo tempo acontecía o advento do Estado Novo en Portugal (ascenso de Salazar en 1931), inicio dunha ditadura que durou até 1974.

QUE FIXERON Os DIVERSOS GOBERNOS NO CASO DA ACTUAL PANDEMIA?

Parece que realmente, procuraron facer diminuír as consecuencias inmediatas da pandemia, inxectando medios para intentar suavizar as secuelas da respectiva onda expansionista da pandemia.

Sobre todo, se caracterizou pola entrega de medios financeiros, en xeral, para que as empresas pódense pagar as súas débedas e, fomentaron a inxección de diñeiro, nesas unidades económicas, para tentar limitar os espidos.

 No entanto con figuras xurídico/ económicas de curta duración e precarias.

No entanto, non nos deixemos enganar pois, as medidas que foron introducidas, son de curto prazo, pronto temporais e, cun único obxectivo, o regreso aos equilibrios anteriores, ou sexa á reposición da explotación empresarial aos traballadores.

Dito, dunha maneira máis corrente, para que todo regrese à normalidade anterior.

QUE NORMALIDADE?

É máis que evidente, non a normalidade de que todos teñan o seu traballo ben remunerado, que os empregos sexan estábeis e duradeiros, que os contratos de traballo sexan sustentábeis, correctos e, non de escravización dos traballadores, para si volver aos anteriores modelos de explotación desenfreada do neoliberalismo empresarial.

Non nos enganemos, pois, o que os gobernos están empeñados é a evitar que haxan levantamentos populares, para que, na volta, de máis tranquilidade laboral, os de sempre, “Os Amos do Mundo”, en linguaxe común, os gran patróns e corporacións económicas, poidan continuar a explotar e, a dispor dunha masa de traballadores, dóciles, implicados e perfectamente “domesticados”.

Esta é a normalidade que os gobernos queren transmitir e preservar por orde dos seus amos o no caso de España da CEOE (os donos da vontade dos gobernos e que impoñen a eles o destino).

QUE NOS ESPERA Á VOLTA DA ESQUINA PANDÉMICA?

Naturalmente, un maior desemprego, menos horas de traballo para quen o dispón, menos salarios, os empregos que xorden, serán cada vez máis precarios, unha mole de desempregados que estarán foron do mercado por falta de formación adecuada e, claro en todo isto, unha perspectiva de diminución dos valores das xubilacións, ao final da vida activa laboral.

A esta situación, que levará a cada vez maior volume de poboación en pobreza e até en pobreza severa, os gobernos non son capaces de querer utilizar os instrumentos eficaces, contra os problemas actuais, creando unha Renda Básica Universal e Incondicional.

Este instrumento económico, que realmente reporía a dignidade dos traballadores (e isto estaría en contra os intereses do capitalismo neoliberal), por que tiñan que facer unha xubilación fiscal e, iso non permiten a CEOE (caso de España), pois acabarían por ter que pagar os impostos debidos.

No caso español, a diminución dos salarios dos xubilados, levará dunha forma inmediata, a un aumento de pobreza pois, estes retirados da vida activa, están coas súas nóminas, a sustentar os seus descendentes en moitos e dramáticos casos.

Todo isto, porque os sucesivos gobernos, no pasado e o actual, non teñen nin consciencia nin ganas da ter, de afrontar unha xubilación fiscal eficiente, en que se acaben os favores ás grandes compañías e, respectivos subsidios.

Basta recordar, que todas ou case todas as grandes empresas do IBEX 35 (as máis grandes de España), ten caixas de correo, ou sexa, filiais en paraísos fiscais, para onde evaden os seus lucros, en vez de pagaren o debido en España. Se trata dun roubo consentido polos gobernos de quenda, a todos os españois.

No entanto, a inoperancia dos gobernos e, o compadreo desta situación se trata de complicidade, por activa e por pasiva, con estas fugas de ingresos fiscais.

Con este horizonte, é inevitábel o crecemento aínda máis rápido, da concentración da riqueza pois, agora o acelerador do proceso é maior que 1, o que carrexará consecuencias espantosas nas desigualdades sociais.

Un dos xa perfectamente visíbeis resultados da crise asociada a pandemia, é que os máis ricos, viran a súas fortunas aumentadas nos últimos 10 meses en cerca de 24%, mentres, a inmensa mole da poboación, se encontra perdendo cada vez máis o seu día a día. Cerca dun quarto da poboación se encontra ou abaixo xa do limiar da pobreza, ou está moito cerca. Basta constatar, as inmensas colas para os comedores sociais e, o crecemento constante e continúo da pobreza severa en España.

Todo isto traería a consecuencia, un diminuír de actividade e, como tal, un debilitamento do crecemento económico.

Non é necesario ser un experto en economía, para detectar que, se a gran maioría da poboación, non ten suficientes medios de subsistencia, se contrae a procura e como tal, se esta se restrinxe, se dará un axuste na produción, de tal forma que, agora a oferta se adecúa á procura na baixa.

Os estudos levados a efecto polo FMI, mormente os de Tahsin Saadi- Sedik e Rui Xu, indican claramente un aumento do índice de Gini, que estiman en 1,2 o que é un aumento moi considerábel.

Recordamos que canto máis elevado for ese índice de Gini, máis significa, que aumenta a desigualdade social (ver “A Nova orde” de José Vieira).

Non podiamos deixar de referir, que se espera que o PIB, durante este período, teña unha caída de polo menos 10%. Pensamos, no entanto, que será infelizmente de máis cerca de 2% a maiores, ou sexa, duns 12%.

Se conxugarmos todas estas situacións, estamos de acordo cos analistas do FMI, de que se están a crear as condicións para que exista unha panela de presión que pode estourar, no medio prazo, e en calquera momento, deste.

Isto non é o desexable, o importante era nacer desde esta situación, provocada pola crise económica, xunta coa pandemia,

UNHA NOVA ORDE SOCIAL, MENOS DESIGUAL, MAIS HUMANA E MÁIS XUSTA.

Se el primero en comentar

Dejar un Comentario

Tu dirección de correo no será publicada.




 

Este sitio usa Akismet para reducir el spam. Aprende cómo se procesan los datos de tus comentarios.