O 25 de abril no Porto (III) Un bosquexo histórico

Aí perante unha multitude de populares que non obstante se xuntaron, dato vivas á República, se asume a varanda do Municipio, Alves da Veiga que, desde os balcóns do antigo Concello do Porto, proclama a República do Porto, o día 31 de xaneiro de 1891

Por  José Vieira

A cidade sempre tivo un pasado moi aberto e liberal, pois, sempre estivo exposta ás ideas máis avanzadas dos ventos europeos, dado que era unha cidade que sempre viviu de relacións cos principais centros de  comercio de entón. Sempre foi  permeábel aos ventos da liberdade e, traídos da revolución francesa, e das ideas que se ían desenvolvendo na Europa e América, sobre a república.

Había, por tanto, un Partido Republicano, que estaba influenciado pola moza  República brasileira implantada o día 15 de novembro de 1889. Dentro deste partido había dúas correntes, unha do derrube inmediato da Monarquía como causa próxima a  humillación polo Ultimato Inglés (1) e outra que  plantexaba o derrube da monarquía.

Así, o día 1 de xaneiro de 1891, se reuniu en Congreso o Partido Republicano, decidindo reaccionar contra o Ultimato Inglés a Portugal. Tendo este congreso, elixido un directivo constituído por:  Teófilo Braga,  Manuel  Arriaga, Home  Cristo,  Jacinto  Nunes,  Azevedo e Silva,  Bernardino Piñeiro e  Magalhaes Lima.

No entanto o Porto, cidade operaría e do traballo, levantouse contra o estado  monárquico o día 31 de xaneiro de 1891.

Na madrugada do día 31 de xaneiro de 1891, as tropas  sublevadas, se concentran no entón chamado Campo de Santo  Ovídeo, hoxe praza da  República, e descenden pór a rúa do  Almada até á Praza de D. Pedro, actualmente praza da Liberdade, onde se encontraba entón o Concello do Porto. 

As tropas en cuestión eran esencialmente constituídas por prazas (soldados),  sargentos e algúns oficiais, como o capitán  Antônio  Amaral  Leitão,  alferes  Rodolfo  Malheiro, Tenente Coello e civís como  Alves Veiga, o actor Miguel  Verdial, Santos Cardoso, os escritores e intelectuais,  Joao Piñeiro  Chagas,  Aurélio Paz dos Reis,  Sampaio Bruno e  Basílio  Teles.

Aí perante unha multitude de populares que non obstante se xuntaron, dato vivas  á  República, se asume a  varanda do Municipio,  Alves da Veiga que, desde os  balcóns do antigo Concello do Porto, proclama a  República do Porto, o día 31 de xaneiro de 1891.  Estaba acompañado por  Felizardo Lima, António Claro, Pais Pito,  Abade de San  Nicolau, o actor teatral  Verdial e o  chapeleiro Santos Silva.

Verdial, leu a lista dos nomes que constituirán o Goberno Provisional da  República do Porto que eran os seguintes: Profesor Rodrigues de  Freitas,  desembargador Joaquim  Bernardo Soares, xeneral de división José Maria  Correia da Silva, profesor universitario Joaquim de  Azevedo e  Albuquerque, profesor Morais e Caldas, o banqueiro Pito Leite e o médico, José Ventura Santos Reis.

Desde a praza de D. Pedro (actual praza de Liberdade), a multitude xunta cos militares,  intenta subir a rúa de Santo  Antônio, hoxe rúa 31 de Xaneiro, os  sublevados, pretendían tomar o centro de comunicacións, ou sexa, os Correos e  telégrafos, que estaban situados na praza da Batalla, á cima da rúa de Santo  Antônio.

Cal non foi a sorpresa, ao  atoparse coa Garda Municipal, armada con  metralladoras e armas de artillaría,  atrincheirados nas escadas da igrexa de Santo  Ildefonso, na cima da rúa de Santo  Antônio. O capitán Leitão, aínda os intentou convencer a que se unisen aos  sublevados, no entanto, a resposta da Guarda municipal foi disparar indiscriminadamente a civís e militares. Deuse a  debandada, tendo cerca de 300 persoas se refuxiaron no concello, sendo bombardeados pola artillaría do cuartel de artillaría e  cabalario da  Serra do Piar. E prendidos os que non conseguiron fuxir. Finalmente os cabecillas desta República Heroica do Porto, foron prendidos e deportados para as colonias.

Notas:

(1)– No Ultimato, os ingleses esixían a entrega inmediata do territorio que unía Angola a Mozambique, chamado mapa Cor de Rosa, que sempre fora unha colonia portuguesa, estando recoñecido pola Franca, a Prusia, etc., so pena do tomar pola forza.


Tú eres nuestra única fuente de financiación. Con tu ayuda podremos seguir ofreciéndote nuestros artículos:

Ayúdanos a seguir con Nueva Revolución

Be the first to comment

Leave a Reply

Tu dirección de correo no será publicada.




 

Este sitio usa Akismet para reducir el spam. Aprende cómo se procesan los datos de tus comentarios.