Ellacuría e a nación que esconde ós seus mortos

Por Telmo Comesaña

Hai días nos que os momentos que se viven saen da rutina diaria. O caso do día 24 de xullo 2020 é un deles. Na derradeira páxina do Faro de Vigo pódese ler a entrevista que lle fan ao xesuíta Pedro Armada Díaz de Rivera  -sacerdote.

Investigó la matanza de jesuitas de El Salvador.   

O titular faime pensar máis aló do que esperaba esta véspera do Apóstolo. (Día festeiro e de lecer en Galicia).

El padre Ellacuría era subversivo por ponerse al lado de pobres y víctimas.

El dolor causado por un crimen no se resuelve con el olvido, sino con el reconocimiento dela verdad, el arrepentimiento  y la dignificación de las víctimas, asegura.

Toda unha declaración de humanidade; penso eu.

A entrevista feita polo xornalista Tino Pertierra, debese a que o xuízo polo asasinato do xesuíta Ignacio Ellacuría e outros  catro relixiosos españois  en El Salvador no 1989, arrancou o ía 8 no mes no que andamos, na Audiencia Nacional (España). No banquiño dos acusados, o excoronel e antigo viceministro de Seguridade Pública salvadoreña   Inocente Orlando Montano, e René Yushsy Mendoza, tenente do Exército. Para a Fiscalía, ámbolos dous “participaron na decisión, deseño ou execución” dos asasinatos o 16 de novembro do 1989. (…).      

O xornalista vai formulando preguntas cuxas respostas son moi claras; unha delas é:

-¿Qué es el   perdón para Ud?

-Lo veo como un paso necesario previo a la Reflexión. Muchas veces hablamos de un camino que sería “verdad-justicia-perdón-reconciliación” . Conocer la verdad de lo que pasó  en este y otros casos será un bien para El salvador, contribuirá a la justicia para las víctimas, constituirá un paso trascendental en el proceso de la reconciliación,  (…)   

Reflexión

Este xesuíta déixanos as “claves” para a Reconciliación. Está claro que non pode haber reconciliación sen os principios fundamentais que argumenta ese sacerdote. Nacións Unidas recrimínalle ao Estado Español a desidia para resolver o que eles chaman  “El caso español” (condenar a ditadura, recoñecer ás vítimas, anular os xuízos sumarios, rescatalos restos das fosas comúns e entregalos ós seus familiares, etc). Moito máis queda por mencionar, por exemplo: represión en cárceres e campos de concentración, traballos forzados, exilio, nenos roubados, incautación de bens,  etc.

-Por qué en España vivimos nesta situación tan dolorosa para centos de miles  de cidadáns e cidadás españois e temos que soportar desprezos, insultos e abusos de poder?

-Por qué tanta insensibilidade na sociedade diante dun problema que avergoña ao Estado español e á cidadanía en xeral?

-Pódese admitir que algún presidente do goberno de España se permita ofendernos publicamente e non pase nada?

Buscando en Vigo

Familiares de asasinados-paseados e fusilados despois de xuízos sumarios- seguen buscando en Vigo os seus restos. Adicámoslle tempo a esta tarefa, pero é enormemente gratificante cando lle dis a algún deles que si, que está en Lavadores ou na fosa común de Pereiró, ou no osario xeral. As familias con posibilidades económicas veñen ó sitio: abrázanse, choran, e só pensan en rescatalos para xuntalos cos da avoa. Ninguén fala de odio, pero mostran a profunda  dor.

Nun deses encontros, cando xa íamos saíndo do cemiterio unha señora  que viu coa familia dende o Mediterráneo, cos ollos cheos de bágoas, dicíame: -¿Por qué nos desprecian, señor? ¿Por qué nos odian?. Llevamos años buscando en pueblos, en iglesias, en ayuntamientos y nadie nos contesta. Estaba preocupada por morirme sin saber dónde podía estar enterrado mi padre. Ahora siento el mismo dolor, pero ya puedo decir que llegué a su lado.

-Casos semellantes como este podo dar fe deles. Logo nace unha achega de agradecemento e simpatía que emociona.             

Resumo

Dos desprezos e insultos a miña persoa tamén os teño sufrido; de moitos políticos aos que non teño forma de achegarme, noutros casos directamente e en “cartas ao director”  na prensa diaria  e, outras veces un bacío que insulta sen palabras.

E todo isto acontece nunha España que presume de democrática cando incumpre sistematicamente o artigo10.2  da Constitución.

Remato coa contestación que o Papa Francisco lle deu ao xornalista Jordi Ébole cando lle preguntou qué pensaba que en España seguía habendo fosas común. A resposta moi diplomática foi: una nación que esconde a sus muertos no puede sonreir.

Telmo Comesaña é Presidente de la Asociación Viguesa pola Memoria Histórica 

Be the first to comment

Deja un comentario

Este sitio usa Akismet para reducir el spam. Aprende cómo se procesan los datos de tus comentarios.