Ellacuría e a nación que esconde ós seus mortos

Por Telmo Comesaña

Hai días nos que os momentos que se viven saen da rutina diaria. O caso do día 24 de xullo 2020 é un deles. Na derradeira páxina do Faro de Vigo pódese ler a entrevista que lle fan ao xesuíta Pedro Armada Díaz de Rivera  -sacerdote.

Investigó la matanza de jesuitas de El Salvador.   

O titular faime pensar máis aló do que esperaba esta véspera do Apóstolo. (Día festeiro e de lecer en Galicia).

El padre Ellacuría era subversivo por ponerse al lado de pobres y víctimas.

El dolor causado por un crimen no se resuelve con el olvido, sino con el reconocimiento dela verdad, el arrepentimiento  y la dignificación de las víctimas, asegura.

Toda unha declaración de humanidade; penso eu.

A entrevista feita polo xornalista Tino Pertierra, debese a que o xuízo polo asasinato do xesuíta Ignacio Ellacuría e outros  catro relixiosos españois  en El Salvador no 1989, arrancou o ía 8 no mes no que andamos, na Audiencia Nacional (España). No banquiño dos acusados, o excoronel e antigo viceministro de Seguridade Pública salvadoreña   Inocente Orlando Montano, e René Yushsy Mendoza, tenente do Exército. Para a Fiscalía, ámbolos dous “participaron na decisión, deseño ou execución” dos asasinatos o 16 de novembro do 1989. (…).      

O xornalista vai formulando preguntas cuxas respostas son moi claras; unha delas é:

-¿Qué es el   perdón para Ud?

-Lo veo como un paso necesario previo a la Reflexión. Muchas veces hablamos de un camino que sería “verdad-justicia-perdón-reconciliación” . Conocer la verdad de lo que pasó  en este y otros casos será un bien para El salvador, contribuirá a la justicia para las víctimas, constituirá un paso trascendental en el proceso de la reconciliación,  (…)   

Reflexión

Este xesuíta déixanos as “claves” para a Reconciliación. Está claro que non pode haber reconciliación sen os principios fundamentais que argumenta ese sacerdote. Nacións Unidas recrimínalle ao Estado Español a desidia para resolver o que eles chaman  “El caso español” (condenar a ditadura, recoñecer ás vítimas, anular os xuízos sumarios, rescatalos restos das fosas comúns e entregalos ós seus familiares, etc). Moito máis queda por mencionar, por exemplo: represión en cárceres e campos de concentración, traballos forzados, exilio, nenos roubados, incautación de bens,  etc.

-Por qué en España vivimos nesta situación tan dolorosa para centos de miles  de cidadáns e cidadás españois e temos que soportar desprezos, insultos e abusos de poder?

-Por qué tanta insensibilidade na sociedade diante dun problema que avergoña ao Estado español e á cidadanía en xeral?

-Pódese admitir que algún presidente do goberno de España se permita ofendernos publicamente e non pase nada?

Buscando en Vigo

Familiares de asasinados-paseados e fusilados despois de xuízos sumarios- seguen buscando en Vigo os seus restos. Adicámoslle tempo a esta tarefa, pero é enormemente gratificante cando lle dis a algún deles que si, que está en Lavadores ou na fosa común de Pereiró, ou no osario xeral. As familias con posibilidades económicas veñen ó sitio: abrázanse, choran, e só pensan en rescatalos para xuntalos cos da avoa. Ninguén fala de odio, pero mostran a profunda  dor.

Nun deses encontros, cando xa íamos saíndo do cemiterio unha señora  que viu coa familia dende o Mediterráneo, cos ollos cheos de bágoas, dicíame: -¿Por qué nos desprecian, señor? ¿Por qué nos odian?. Llevamos años buscando en pueblos, en iglesias, en ayuntamientos y nadie nos contesta. Estaba preocupada por morirme sin saber dónde podía estar enterrado mi padre. Ahora siento el mismo dolor, pero ya puedo decir que llegué a su lado.

-Casos semellantes como este podo dar fe deles. Logo nace unha achega de agradecemento e simpatía que emociona.             

Resumo

Dos desprezos e insultos a miña persoa tamén os teño sufrido; de moitos políticos aos que non teño forma de achegarme, noutros casos directamente e en “cartas ao director”  na prensa diaria  e, outras veces un bacío que insulta sen palabras.

E todo isto acontece nunha España que presume de democrática cando incumpre sistematicamente o artigo10.2  da Constitución.

Remato coa contestación que o Papa Francisco lle deu ao xornalista Jordi Ébole cando lle preguntou qué pensaba que en España seguía habendo fosas común. A resposta moi diplomática foi: una nación que esconde a sus muertos no puede sonreir.

Telmo Comesaña é Presidente de la Asociación Viguesa pola Memoria Histórica 

Be the first to comment

Leave a Reply

Tu dirección de correo no será publicada.




 

Este sitio usa Akismet para reducir el spam. Aprende cómo se procesan los datos de tus comentarios.