Entrevistamos a Acordeireta, duo composto por Patricia González e Alejandro Balbuena, que veñen de presentar o seu segundo traballo ‘Baixo os remendos, nós’.
Por Angelo Nero | 6/06/2026
En 2020, a pandereteira Patricia González e o acordeonista Alejandro Balbuena, sacaban á luz o seu proxecto Acordeireta, co seu disco “Loitar Cantado”, toda una revolta na música tradicional, na que se mestura a festa e a loita. Cinco anos despois, coas mesmas ganas de festexar e de loitar, o dúo agasállanos con “Baixo os remendos, nós”, un disco que afonda nun son particular, e cunha narrativa que anima a coser os problemas cotiás cunha música que anima a mover os pes e a erguer os puños. Conversamos novamente con eles, para que nos falen da súa proposta musical.
No fermoso tema que abre o disco, “Mendo sobre remendo”, escoitase o son dunha máquina de costura, ¿é esta unha reivindicación da vosa filosofía de coser e cantar?
É unha reivindicación do oficio das costureiras e tamén das eivas e remendos da vida, sexan de saúde física, mental e toda clase de dificultades sociais ás que nos enfrontamos cada día.
Tivemos a sorte de que este poema nolo escribira o poeta labrego Paco Ledo (Garabelos, Chantada) que, xunto con César Freiría (Cé orquestra pantasma) compuxeron a música. Co verso deste poema “Baixo os remendos, nós”, demos nome ó noso segundo disco.
Como no traballo anterior, empregades versos de poetas como Rosalía de Castro, Manuel María, ou Xela Arias, ¿pensades que a poesía, aínda que fora escrita hai moitos anos, segue sendo un arma cargada de futuro?
Si, de feito recorremos á poesía galega porque as cancións que nos gustaban no Cancioneiro galego, ou ben non estaban vixentes ou ben inclúen mensaxes machistas non acordes ós tempos actuais.
Luz Fandiño foi a persoa coa que mellor entendemos a forza da poesía. Díxonos que a poesía e a música van xunguidas da man, como a noite e o día, como a vida e a morte.
Precisamente cunha poeta, Xela Arias, reivindicades a nosa lingua co seu ‘Monólogo adicto’: “Xa non teño fala. / Despois de recorta-los verbos quedei sen lingua / á que atender.” ¿Segue sendo preciso defender a trincheira da nosa lingua dende a música?
Por suposto que é preciso defender a nosa lingua dende onde faga falta. Nos colexios estamos notando o cambio de que antes o galego falábase máis no patio que nas aulas e agora fálase máis nas aulas que no patio, como se fose unha materia máis.
É certo que agora hai unha gran diversidade e nova fornada de grupos de música en galego, cos novos estilos e tendencias que atraen a moita mocidade, incluso na música e baile tradicionais. Aínda así, cando presenciamos estes encontros, vemos que a vía de comunicación principal non é o galego. Nin sequera en moitxs dxs mestrxs que imparten as aulas de música, canto e baile tradicional galego.
No disco hai polcas, muñeiras, xotas e rumbas, ritmos do noso folclore que animan ó baile, ¿nos vosos concertos vedes que a mocidade segue mantendo os nosos bailes tradicionais ou é algo que se está perdendo?
Préstanos moito sobretodo cando bailan unha muiñeira, unha xota ou calquera dos ritmos que tocamos sendo da nosa composición e con letras reivindicativas de actualidade. Cremos que cada vez baila máis xente, sobretodo o baile solto está como máis de moda, o agarrado custa un pouco máis, non sabemos se aquí a pandemia tamén fixo estragos. Incluso notamos que os bailes soltos se bailan a maior distancia da parella. Quizais o que se está perdendo é o xeito e a forma de dialogar coa parella a través da expresión corporal, buscando esa picardía, complicidade, improvisación… e non sexa todo técnica ou movementos ríxidos e mecánicos.
Como din xs vellxs: “fáltalle o aquel”
Tamén hai unha ‘Lembranza a Alexandre Bóveda’, un dos nosos mártires daquela longa noite de pedra, con versos de Manuel María: «Ouh, Alexandre Bóveda, meu irmao, / pai desta patria triste, escura. / ¡Invoco a Rosalía, a Castelao…! / ¡Nomeo a vida túa, noble e pura! / Ouh, Alexandre Bóveda, semente, / colleita fiel de lealdade: / ¡se vive Galiza e a súa xente / a túa morte non pode ser verdade!». No medio desta festa que é “Baixo os remendos, nós”, ¿hai que procurar tamén o momento para a nosa Memoria, para lembrar aqueles que loitaron (e morreron) pola nosa terra?
Pensamos que mostrar indiferenza e ser ignorantes do noso pasado lévanos a cometer os mesmos erros e a ser cómplices dun sistema de globalización, capitalista e imperialista cada vez máis deshumanizado. Non ven mal lembrar que Alexandre Bóveda foi torturado e fusilado por ter uns ideais contrarios ó réxime do fascismo. Entre outras, impulsou o Partido Galeguista, a banca pública e axudou a redactar o primeiro Estatuto de autonomía de Galiza.
Non podía faltar a vosa madriña, a poeta Luz Fandiño, que pon a súa voz en ‘Soidá’, da que se cumpre agora dous anos da súa desaparición, ¿cumpre seguir reivindicando a mulleres como Luz que traballaron arreo pola nosa cultura, dende fóra do mundo académico, e non sempre son recoñecidas?
Luz Fandiño nunca pode faltar porque marcou moito o noso xeito de entender a vida, a poesía e a música. O xeito en que se nos puñan os pelos de punta o escoitar recitar os seus versos cheos de flores e de espiñas, era algo incrible e facía xurdir en nós esa necesidade de musicar moitos dos seus poemas, porque era a hostia en verso (como ela dicía). Luz sempre estaba rodeada de xente moi nova e creou unha enorme tribo que a recordará sempre. Nós vivimos os últimos anos da súa vida de maneira moi intensa e sempre que podiamos a levabamos con nós. A súa voz que se escoita no poema de “Soidá” foi gravada por nós unha noite cando a deixabamos na súa casa. Foi quizais o poema que máis nos recitou porque a pesar da súa enorme valentía, rebeldía e resistencia, aterráballe a soidade, lembrando aqueles anos cando tivera que marchar a Arxentina sendo ben moza.
Estamos segurxs que a nosa madriña, algún ano será homenaxeada nas letras galegas e ogallá, nós esteamos presentes.
‘Gañemos a liberdade’ é un dos temas máis comprometidos do voso disco, ¿como xurde este tema, onde hai unha homenaxe a Florencio Delgado Gurriarán, a quen se lle adicou o día das Letras Galegas en 2022?
Florencio naceu en Córgomo, concello de Vilamartín de Valdeorras e en Vilamartín é onde tamén Álex ten as súas raíces maternas, polo que este autor tamén significa algo moi especial. Comezamos a ler os seus poemas a través do Cancioneiro da loita galega e enseguida puidemos vibrar coas súas letras combativas e irreverentes que o levaran a exiliarse a México. Decidimos musicar este poema por seguir en plena vixencia onde se denuncia todo tipo de ditaduras, sexan as do fascismo, militares, da igrexa, do diñeiro e as dos altos empresarios. Foi moi bonito participar no acto oficial da súa homenaxe das letras galegas en Córgomo, onde saíron a bailar as súas fillas mentres tocabamos.
E obrigado salientar o fermoso vídeo que fixo Acordeireta con motivo do 25N, día internacional da eliminación da violencia contra a muller, ¿como nace ese ‘Canto de Esperanza’, tamén incluído no voso segundo disco, e como foi a gravación deste traballo audiovisual?
No noso disco tampouco podía faltar a reivindicación da loita feminista. Estas melodías ensinoullas Toniño (Treixadura) a Patri nos seus inicios de clases de pandeireta, co grupo Andarela, no barrio de O Calvario en Vigo. A letra tiña un contido moi machista polo que lle pedimos a escritora Raquel Castro (Alxén) que nos botase unha man e escribira uns novos versos pola defensa e loita da muller. A música e letra tan poderosa engrandeceuse coa colaboración das pandeireteiras amigas do grupo “A Buxaina” (Coruxo, Vigo) e decidimos rodar un videoclip coa gran Paula Pez, como realizadora e directora. O momento idóneo para a estrea do videoclip foi o 25N para poder lanzar así a nosa mensaxe contra o feminicidio do que estamos tan fartas nos tempos que vivimos. NIN UNHA MENOS! VIVAS NOS QUEREMOS!
Para celebrar o día das nosas letras, este ano tamén nos agasallastes cunha sorpresa…
Para a celebración das letras galegas de este 2026, homenaxeamos á nosa veciña de Vigo, Begoña Caamaño e compuxemos música e letra dunha muiñeira que nos encanta como quedou. Enviámoslla a moitos colexios e tivemos unhas experiencias moi bonitas e emocionantes o ver e escoitar a centos de nenxs cantando esta canción, de forma presencial e tamén a través de vídeos que nos enviaron. Tamén tivemos o pracer de estar en distintos actos coa súa irmá Bea Caamaño, a cal lle debemos unha enorme admiración, cariño e respecto. Como dí o retrouso:
Que o teu sorriso, nunca se apague
e as túas verbas nos acompañen
muller valente, muller de maio
AGORA E SEMPRE, BEGOÑA CAAMAÑO
Se el primero en comentar